Về thăm Gò Nổi

Thứ bảy - 30/09/2017 23:11
Thứ tư, ngày 18/8/2010, nhằm ngày mồng 9 tháng 7 năm Canh Dần, Nguyễn Chánh Tú và Bùi Duy Nghĩa về thăm Gò Nổi. Chuyến đi có phần đột xuất và nhằm vào ngày giữa tuần nên dự định kéo thêm một số bạn nữa không thực hiện được, vì ai cũng bận việc… Xui nữa là ngày đó giáo viên THPT toàn huyện tập trung học chính trị ở Vĩnh Điện, nên sang Gò Nổi cũng không gặp được các bạn 83 – 86 đang là giáo viên Trường THPT Phạm Phú Thứ (Gò Nổi).
Về thăm Gò Nổi
Cuối cùng chỉ có Tú, Nghĩa và Tấn (trước học 12G, hiện nay làm ở Công an huyện) thẳng tiến hướng cầu Kỳ Lam. Sau khi đưa được người và xe máy qua cầu Kỳ Lam trong tình trạng… hơi căng thẳng vì lối đi khá hẹp, Gò Nổi đã hiện ra trước mắt bát ngát lúa, ngô xanh rì. Chỉ cách một con sông mà như đi vào thế giới khác, mát mẻ hơn, trong lành hơn. Chợt nghĩ, giá có thêm nhiều bè bạn ở đây để cùng chia sẻ cảm xúc này…

Chẳng mấy chốc, lăng mộ cụ Hoàng Diệu (xem xuất thân - sự nghệp Cụ Hoàng Diệu) đã ở ngay trước mắt. Bạn Tấn vội vàng đi tìm chỗ bán hương. 128 năm trước, người con của làng quê Xuân Đài (Gò Nổi, Điện Bàn, Quảng Nam) hiền hoà bên dòng sông Thu này đã lừng danh thiên hạ trong cuộc chiến quyết tử để bảo vệ thành Hà Nội giữa lúc vận nước nghiêng nghèo… Cụ nằm đây, bên phải là bà Chánh thất Nguyễn Thị Cơ, bên trái là bà Thứ thất Hà Thị Trị. Vài nén nhang thắp lên giữa cánh đồng Xuân Đài ban mai đầy nắng gió, xin Cụ hãy lượng thứ cho sự trở về muộn màng của mấy đứa con quê hương nay tóc đã điểm bạc. Còn nhiều thằng đang bận làm ăn ngoài kia, vài bữa con sẽ nhắc tụi nó về thăm Cụ.

Cách mộ Cụ Hoàng Diệu không xa là mộ của Chí sĩ Lê Đình Dương. Nói nhỏ, nếu ai mới chỉ biết đường Lê Đình Dương ở Đà Nẵng nổi tiếng với quán hải sản bà Thôi thì mời xem (Nhà cách mạng phong trào Duy Tân: Lê Ðình Dương) . (lưu ý: phần cuối của bài viết tại địa chỉ này nói mộ Lê Đình Dương không còn nữa là không chính xác). Kế hoạch khởi nghĩa chống Pháp do vua Duy Tân đứng đầu dự định diễn ra vào đêm ngày 3 rạng ngày 4 tháng 5 năm 1916 bị bại lộ, Lê Đình Dương bị bắt tại Hội An ngay đêm ấy. Năm đó ông mới 22 tuổi. Sau khi trải qua các nhà lao ở Vĩnh Điện, Khánh Hoà, ông bị thực dân Pháp đưa lên Buôn Mê Thuột với án chung thân, sau giảm còn 20 năm khổ sai. Tại đây, ngày 13 tháng 6 năm 1919, ông dùng thuốc độc tự sát, hưởng dương 25 tuổi. Mộ cụ Phạm Phú Thứ (xem xuất thân - sự nghệp Cụ Phạm Phú Thứ) cũng nằm trước một cánh đồng, nay thuộc xã Điện Trung (Gò Nổi). Nếu Cụ Hoàng Diệu và Chí sĩ Lê Đình Dương lừng danh trên lĩnh vực chống ngoại xâm và giải phóng dân tộc thì Cụ Phạm Phú Thứ lại được biết đến như một trong những người có đầu óc cải cách trong xã hội phong kiến Việt Nam lạc hậu ở thế kỉ XIX. Khi được cử làm Phó sứ đi Pháp, Cụ có dịp thăm một số nước châu Âu. Trở về, Cụ dâng lên vua Tự Đức những ghi chép và kiến nghị của mình về thay đổi chính sách, phát triển đất nước. Thế nhưng, cùng số phận với những nhà cải cách đồng thời như Nguyễn Tường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch,… triều đình bảo thủ đã bác bỏ những đề xuất của Cụ.
Tư tưởng của Cụ thể hiện qua 2 câu thơ nổi tiếng:
Tảo giao Đông thổ kim trường kĩ
Pha-lý, Long-đơn vị túc hiền.

Nghĩa là :
Giá như phương Đông sớm giỏi công nghệ
Ba-lê, Luân-đôn chắc gì đã hơn ta!

Rời mộ Cụ Phạm Phú Thứ, theo đường Cầu Đen về lại Vĩnh Điện vừa đúng trưa. Tại đây có một cuộc họp mặt nho nhỏ của những người bạn 83 – 86: Đặng Hữu Lên, Phan Ngọc Hải (12B), Võ Thôi (12H),  Phạm Diệu (12C, nay là Hiệu trưởng Trường THPT Phạm Phú Thứ (Gò Nổi), …Anh (12C),… Bên li bia, chuyện quê hương, chuyện bạn bè, chuyện linh tinh,… Có một ý kiến đáng được quan tâm từ cuộc họp mặt này là Gò Nổi cần có một cây cầu mới. Lâu nay, con đường chính nối Gò Nổi với bên này vẫn là cây Cầu Đen thuộc huyện Duy Xuyên, mà lại đi vòng khá xa; còn Kỳ Lam vẫn chỉ là cầu đường sắt được tận dụng để người xe đi lại và không kém phần nguy hiểm. Một cây cầu mới cho Gò Nổi để không chỉ người dân Gò Nổi được gần hơn với phần còn lại của huyện nhà mà quan trọng hơn để khơi thông mạch văn hoá của vùng đất học, vùng địa linh nhân kiệt, để hâm nóng bầu máu, nuôi dưỡng khát vọng cho nhiều thế hệ Điện Bàn về sau.
Một cây cầu mới cho Gò Nổi ! Ai quan tâm đến ý tưởng này và bao giờ thành hiện thực ?

 
Đây là vài tấm ảnh về chuyến đi.
Lăng mộ Cụ Hoàng Diệu nhìn từ bên ngoài
Mặt sau bia mộ Cụ Hoàng Diệu
 
 
Chánh Tú và Tấn tại mộ Cụ Hoàng Diệu
Chánh Tú và Nghĩa tại mộ Cụ Hoàng Diệu
 
 
Toàn cảnh mộ Chí sĩ Lê Đình Dương
 
 
Mộ chí sĩ Lê Đình Dương
 
 
Mộ Cụ Phạm Phú Thứ
 
Chánh Tú và Tấn trước mộ Cụ Phạm Phú Thứ                   (Bài và Ảnh : Bùi Duy Nghĩa)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn


Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây